ARFOR

Amcanion strategol Rhaglen ARFOR

1. Creu cyfleoedd i pobl a teuluoedd ifanc (≤ 35 oed) aros neu i ddychwelyd i’w cymunedau cynhenid - gan eu cefnogi i lwyddo’n lleol drwy fentro neu ddatblygu gyrfa a sicrhau bywoliaeth sydd yn cyflawni eu dyheadau.
2. Creu cymunedau mentrus o fewn y fro Gymraeg - drwy gefnogi mentrau masnachol a chymunedol sy’n anelu i gadw a chynyddu cyfoeth lleol gan fanteisio ar hunaniaeth a rhinweddau unigryw eu hardaloedd.
3. Uchafu budd gweithgaredd drwy gydweithio - drwy sefydlu meddylfryd dysgu drwy wneud a gwella parhaus, dysgu o weithgaredd o fewn ardaloedd unigol ac yna ei ymestyn, ond gyda teilwra i amgylchiadau lleol.
4. Cryfhau hunaniaeth cymunedau sydd â dwysedd uchel o siaradwyr Cymraeg - drwy gefnogi defnydd a gwelededd y Gymraeg, annog naws am le a theyrngarwch lleol, ynghyd â chynyddu ymwybyddiaeth o’r hyn sy’n gyffredin ar draws yr rhanbarth.

Llwyddo'n Lleol 2050

Un o brosiectau Rhaglen Arfor yw Llwyddo'n Lleol 2050. Gydag allfudo teuluoedd a phobl ifanc yn cael ei gydnabod fel un o'r prif resymau am ddirywiad yn nifer y siaradwyr Cymraeg yn y cadarnleoedd, nod Llwyddo'n Lleol 2050 yw darbwyllo pobl ifanc a theuluoedd ifanc sydd mewn peryg o adael neu sydd eisoes wedi ymadael bod modd cael dyfodol disglair, gyda swydd dda o fewn maes cyffrous, yn eu cymuned gynhenid.

Am fwy o wybodaeth ewch i Llwyddo'n Lleol 2050

Monitro, Gwerthuso a Dysgu

Mae Rhaglen ARFOR wedi comisiynu y cwmni ymchwil cymdeithasol ac economaidd, Wavehill, i baratoi y gwaith Monitro, Gwerthuso a Dysgu am ARFOR 2.

Mae'r elfen monitro a gwerthuso yn rhan allweddol o'r rhaglen:

• yn gyntaf, drwy sicrhau bod gan y rhaglen brosesau priodol ar waith i adnabod ei heffaith;
• yn ail, trwy galluogi tîm y rhaglen i ddangos yr effaith y mae'r ffrydiau gwaith wedi'i chael ar yr economi a'i chysylltedd â'r iaith;
• ac yn drydydd, mae'r gwerthusiad yn cael ei gynnal yn ystod cyfnod y rhaglen a bydd yn helpu i lywio y darpariaeth wrth i’r rhaglen fynd yn ei blaen.

Mae dysgu a lledaenu'r dysgu yn elfennau allweddol pellach gyda'r rhaglen yn ceisio dysgu mwy am y cysylltedd rhwng yr Economi ac Iaith. Mae Arsyllfa_Rural Observatory (mein drafod wledig sy'n edrych ar y materion sy'n wynebu cefn gwlad Cymru, yr economi wledig a'r cymunedau sy'n ei ffurfio) yn gweithredu fel y prif lwyfan ar gyfer rhannu'r dysgu. Mae erthyglau, blogiau ac eitemau ymchwil allweddol o wefan Arsyllfa i'w gweld yma: https://www.arsyllfa.cymru/cy/category/arfor-cy/

Cymunedau Mentrus - Cronfa Cefnogaeth Rhaglen ARFOR

Mi roedd y gronfa yn targedu mentrau masnachol, cymdeithasol a chydweithredol sydd yn anelu at gadw a chynyddu cyfoeth yn lleol mewn ardaloedd sy’n cael eu hystyried yn gadarnleoedd y Gymraeg, sef Ynys Môn, Gwynedd, Ceredigion a Sir Gaerfyrddin (rhanbarth ARFOR).

Mae’r Gronfa wedi cefnogi prosiectau sy’n:

• Creu cyfle i arloesi a datblygu mentrau newydd yn unol ag adnoddau, tirwedd a’r amgylchedd lleol.
• Creu neu ehangu cyfleoedd gwaith cyfoes (e.e. ym meysydd y cyfryngau, y byd digidol, ymchwil, gwasanaethau proffesiynol).
• Cadw cyfoeth yn y rhanbarth (e.e. trwy feysydd megis cynhyrchu ac arbed ynni, cadwyni cyflenwi’r sectorau sylfaenol).

Gwedd gyntaf ARFOR

Yn 2019, yn dilyn cytundeb cyllidebol rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru, darparwyd £2 miliwn i Gynghorau Sir Gâr, Ceredigion, Gwynedd ac Ynys Môn i dreialu dulliau arloesol o gefnogi'r economi yng nghadarnleoedd y Gymraeg hyd at Mawrth 2021.

Roedd y gweithgaredd yn cynnwys:

• darparu cymorth ariannol i gefnogi sefydlu a datblygu busnesau;
• mentora pobl ifanc a'u cefnogi i fentro drwy law Llwyddo'n Lleol 2050;
• hyrwyddo a rhannu straeon cadarnhaol am lwyddiant o fewn yr ardal;
• cefnogi busnesau i sicrhau mynediad i offer cyfoes; a,
• cefnogaeth i sefydlu a datblygu metrau cymdeithasol i warchod adnoddau allweddol o fewn gymunedau yng nghadarnleoedd y Gymraeg.

Ymhlith canlyniadau gwedd gyntaf y Rhaglen dyma:

• 154 o fusnesau yn derbyn cymorth;
• 238 o swyddi cyfwerth llawn amser a 89 o swyddi rhan amser yn cael eu creu; a,
• 226 o swyddi yn cael eu gwarchod.

Mae mwy o wybodaeth am y gweithgaredd a'r canlyniadau ar gael o:

Crynodeb Gweithredol Gwerthusiad o'r Rhaglen ARFOR - Wavehill Cyf., Hydref 2021

Gwerthuso, Casgliadau ac Argymhellion Rhaglen ARFOR - Wavehill Cyf., Hydref 2021

Adroddiad Interim: llunio strategaeth datblygu ar gyfer y dyfodol - Wavehill Cyf., Chwefror 2021

Addewidion Busnes

1. Disgwylir bod unrhyw un sy'n derbyn cefnogaeth yn ystyried llofnodi'r Addewid Twf Gwyrdd
2. Disgwylir bod unrhyw un sy'n derbyn cefnogaeth yn ystyried llofnodi'r Cod Ymarfer ar Gyflogaeth Foesegol mewn Cadwyni Cyflenwi
3. Disgwylir bod unrhyw un sy'n derbyn cefnogaeth yn ystyried llofnodi'r Addewid Cydraddoldeb | Busnes Cymru (gov.wales)

Dewch i gyswllt!

gwybodaeth@rhaglenarfor.cymru